علائم پیش از پریود (PMS): چی کمک می‌کنه و کی کمک بگیری

چند روز قبل از پریود، خیلی‌ها تغییرهایی تو حال و بدنشون حس می‌کنن: زودرنجی، غم یا اضطراب، خستگی، نفخ، درد سینه یا سردرد. تا ۹ نفر از هر ۱۰ زن دست‌کم یکی از این‌ها رو دارن. وقتی این علامت‌ها اون‌قدر شدید باشن که روی کار، درس یا رابطه‌هات اثر بذارن، بهش سندرم پیش از قاعدگی یا PMS می‌گن. تا ۳ نفر از هر ۱۰ زن PMS دارن، و لازم نیست فقط تحملش کنی.

از کجا بفهمی PMS داری

مهم‌ترین نشونه زمانشه: علامت‌ها تو روزهای قبل از پریود میان و چند روز بعد از شروع پریود کم می‌شن یا می‌رن. اگه کل ماه همراهتن، احتمالاً دلیل دیگه‌ای دارن که ارزش داره بررسی بشه.

بهترین راه برای دیدن این الگو اینه که دست‌کم ۲ چرخه هر روز بنویسی چه علامتی داشتی و چقدر شدید بود. حافظه این‌جا زیاد قابل اعتماد نیست، ولی یادداشت روزانه الگو رو نشون می‌ده و به پزشک هم کمک می‌کنه.

چی کمک می‌کنه

• ورزش منظم
• غذای متعادل؛ بعضی‌ها با وعده‌های کوچیک‌تر و هر چند ساعت یه بار حال بهتری دارن
• خواب کافی
• کارهایی که استرس رو کم می‌کنن، مثل یوگا یا تمرین آرام‌سازی
• کنار گذاشتن سیگار و قلیون
• برای درد، مسکن‌های معمولی؛ اگه نمی‌دونی کدوم برات مناسبه، از داروساز یا پزشک بپرس

اگه این‌ها کافی نبود، درمان‌های مؤثری هست: درمان روان‌شناختی مثل درمان شناختی‌رفتاری (CBT)، داروهای هورمونی، یا بعضی داروهای ضدافسردگی. انتخابش با تو و پزشکته. هیچ دارو یا مکملی رو، حتی گیاهی، خودسرانه شروع نکن.

PMDD: وقتی خیلی شدیده

حدود ۱ نفر از هر ۲۰ زن شکل شدیدتری به اسم اختلال ملال پیش از قاعدگی یا PMDD دارن. تو PMDD، قبل از پریود غم، اضطراب، عصبانیت یا زودرنجی اون‌قدر شدید می‌شه که زندگی روزمره و رابطه‌ها رو به هم می‌ریزه، و بعد از شروع پریود بهتر می‌شه. این «فقط هورمون» یا ضعف تو نیست؛ یه وضعیت شناخته‌شده‌ست که درمان داره.

کی با پزشک حرف بزنی

اگه یکی از این‌ها برات صدق می‌کنه، با پزشک، ماما یا مرکز خدمات جامع سلامت نزدیکت حرف بزن و یادداشت‌هات رو هم ببر:

• علامت‌ها روی کار، درس، خانواده یا رابطه‌هات اثر می‌ذارن
• با تغییر سبک زندگی بهتر نشدی
• علامت‌ها کل ماه هستن، نه فقط قبل از پریود
• قبل از پریود غم، اضطراب یا عصبانیتت خیلی شدید می‌شه

این علامت‌ها تو نوجوون‌ها هم رایجه. اگه نوجوونی، درباره‌ش با پدر و مادرت، مراقب سلامت مدرسه یا پزشک حرف بزن و هیچ دارویی رو بدون پزشک شروع نکن.