خواب نوزاد و بچه: چقدر و چطور

اینکه بچه‌ها چقدر می‌خوابن از یکی به یکی خیلی فرق داره. عددهای پایین بازه‌ان، نه هدف، و ما هم ساعت مشخصی برای خواب بچه‌ت تعیین نمی‌کنیم. بیشتر از عدد، به این نگاه کن که موقع بیداری چطوره: سرحاله، خوب شیر یا غذا می‌خوره و رشدش خوبه؟

تو هر سن معمولاً چقدر

کل خواب شبانه‌روز، با چرت‌های روز:

• ۰ تا ۳ ماهگی: حدود ۱۴ تا ۱۷ ساعت، تکه‌تکه و با بیدار شدن برای شیر
• ۴ تا ۱۱ ماهگی: حدود ۱۲ تا ۱۶ ساعت
• ۱ تا ۲ سالگی: حدود ۱۱ تا ۱۴ ساعت
• ۳ تا ۵ سالگی: حدود ۱۰ تا ۱۳ ساعت
• ۶ سالگی به بعد: حدود ۹ تا ۱۲ ساعت

منابع مختلف عددهای کمی متفاوتی می‌دن و خواب بچه‌های سالم تو مطالعه‌ها از این بازه‌ها هم پراکنده‌تر بوده. اگه بچه‌ت یه کم بیرون از این بازه‌هاست ولی حالش خوبه، معمولاً جای نگرانی نیست.

بیدار شدن شبانه عادیه

نوزادها شب‌ها برای شیر بیدار می‌شن و تا حدود ۴ ماهگی خوابشون نظم مشخصی نداره. خیلی از بچه‌ها تا آخر سال اول و حتی بعدش هم شب‌ها بیدار می‌شن، و سنی که کل شب رو یه‌سره بخوابن خیلی فرق داره. دندون درآوردن، مریضی و جهش‌های رشد هم ممکنه خواب رو چند وقتی به هم بریزه.

تو هفته‌های اول، اگه نوزاد خیلی طولانی می‌خوابه و برای شیر بیدار نمی‌شه، مرکز بهداشتت معمولاً می‌گه بعد از حدود ۳ ساعت بیدارش کنی. غذای کمکی رو برای بهتر خوابیدن زودتر از حدود ۶ ماهگی شروع نکن؛ کمکی نمی‌کنه. هیچ دارو، شربت یا دمنوشی هم برای خوابوندنش نده، مگه پزشک گفته باشه.

یه روال خواب ساده

از همون هفته‌های اول می‌تونی کمکش کنی روز و شب رو از هم جدا کنه:

• روزها پرده‌ها رو باز کن، باهاش حرف بزن و بازی کن، و لازم نیست موقع خوابش خونه ساکت ساکت باشه.
• شب‌ها نور رو کم کن، آروم و کم حرف بزن، بعد از شیر زود بخوابونش و پوشکش رو فقط اگه لازمه عوض کن.

از حدود ۳ یا ۴ ماهگی، یه روال کوتاه که هر شب تکرار می‌شه کمک می‌کنه. مثلاً:

• حموم، یا شستن دست و صورت
• پوشک تمیز و لباس خواب
• مسواک، اگه دندون درآورده
• نور کم، و یه لالایی یا قصه
• بغل و بوس، و بعد گذاشتنش تو جای خواب خودش

از حدود ۴ ماهگی، اگه وقتی خواب‌آلوده‌ست ولی هنوز بیداره بذاریش تو جاش، ممکنه کم‌کم یاد بگیره خودش بخوابه. اگه شب یه کم نق زد، می‌تونی چند لحظه صبر کنی ببینی خودش دوباره خوابش می‌بره یا نه؛ ولی اگه گرسنه‌ست، پوشکش کثیفه یا مریضه، برو سراغش.

برای بچه‌ی بزرگ‌تر، ساعت خواب و بیداری هر روز، حتی روزهای تعطیل، تقریباً یکی باشه و روزها بازی و هوای آزاد داشته باشه. گوشی و تلویزیون رو دست‌کم یه ساعت قبل از خواب خاموش کن و از اتاق خواب بیرون نگه دار، و نذار با شیشه‌ی شیر توی دهنش بخوابه؛ به دندون‌هاش آسیب می‌زنه.

بعضی خانواده‌ها از حدود ۶ ماهگی روش‌های تدریجی رو امتحان می‌کنن تا بچه خودش بخوابه. مطالعه‌ها آسیب ماندگاری ازشون ندیدن، ولی فایده‌ای هم که چند سال بعد هنوز معلوم باشه نشون ندادن. انجام دادن یا ندادنش انتخاب خانواده‌ست.

کی با پزشک حرف بزنی

تو مراقبت بعدی، یا اگه نگرانی زودتر، با پزشک حرف بزن اگه:

• بیشتر شب‌ها بلند خروپف می‌کنه، یا وسط خواب نفسش چند لحظه قطع می‌شه، نفس‌نفس می‌زنه یا با زحمت و صدادار نفس می‌کشه
• با اینکه شب خوابیده، روزها خیلی خواب‌آلوده یا بی‌حوصله‌ست
• خواب بچه یا بی‌خوابی خودت اون‌قدر سخت شده که دیگه نمی‌کشی؛ درباره‌ی حال خودت هم حرف بزن

همون روز با پزشک یا مرکز خدمات جامع سلامت نزدیکت تماس بگیر اگه نوزاد خیلی خواب‌آلوده‌ست و برای شیر بیدار نمی‌شه، درست شیر نمی‌خوره، یا حس می‌کنی حالش بدتر شده.