نواسادندون درآوردن
بیشتر بچه‌ها حدود ۶ ماهگی اولین دندون رو درمیارن. نشونه‌های معمولش، چیزهایی که لثه رو آروم می‌کنه، چیزهایی که نباید استفاده کنی، و اینکه چرا تب و اسهال رو نباید پای دندون گذاشت.
آخرین بازبینی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵
انتشار: ۱۱ آبان ۱۴۰۵
فهرست این صفحه
بیشتر بچه‌ها اولین دندون رو حدود ۶ ماهگی درمیارن، ولی بعضی‌ها قبل از ۴ ماهگی و بعضی‌ها بعد از یک‌سالگی. معمولاً اول دندون‌های جلوی پایین پیدا می‌شن و تا ۲ یا ۳ سالگی همه‌ی ۲۰ دندون شیری درمیاد. بعضی دندون‌ها بی‌سروصدا میان و بعضی‌ها فقط چند روز کمی اذیتش می‌کنن.
نشونه‌های معمول
- لثه‌ی قرمز و ورم‌کرده جایی که دندون داره درمیاد
- آب دهن بیشتر، و گاهی جوش یا قرمزی دور دهن و چونه
- جویدن و گاز گرفتن هر چیزی که دستش برسه
- بی‌قراری بیشتر و بدتر خوابیدن
- مالیدن گوش، یا سرخ شدن یه طرف صورت
- گاهی کمی گرم‌تر شدن بدن، ولی نه در حد تب
تب و اسهال از دندون نیست
خیلی‌ها فکر می‌کنن دندون درآوردن تب و اسهال میاره، ولی شواهد این رو نشون نمی‌ده. دمای ۳۸ درجه یا بیشتر، اسهال، استفراغ، سوختگی پوشک یا گریه‌ی خیلی زیاد معمولاً دلیل دیگه‌ای دارن، مثلاً یه عفونت؛ اگه پای دندون بذاریشون، ممکنه بیماری دیر دیده بشه. پس تب رو مثل هر وقت دیگه جدی بگیر؛ اینکه کی نباید صبر کنی رو تو مقاله‌ی «تب در نوزاد و کودک» گفتیم.
چی کمک می‌کنه
- دستت رو بشور و با انگشت تمیز، لثه‌ش رو آروم ماساژ بده.
- یه دندون‌گیر لاستیکی سفت و توپُر بهش بده. می‌تونی قبلش کمی تو یخچال خنکش کنی، ولی نه تو فریزر؛ چیز یخ‌زده و خیلی سفت ممکنه به لثه آسیب بزنه. هیچ‌وقت هم با بند به گردنش نبندش.
- اگه غذای کمکی رو شروع کرده، یه غذای نرم و خنک مثل پوره‌ی میوه ممکنه لثه رو آروم کنه. موقع خوردن کنارش باش.
- آب دهنش رو آروم با یه پارچه‌ی نرم پاک کن تا دور دهنش کمتر جوش بزنه.
- بغل کردن و بازی هم حواسش رو از درد پرت می‌کنه.
اگه با این کارها آروم نمی‌شه و به نظر می‌رسه درد داره، از پزشک یا داروساز بپرس داروی مسکن لازمه یا نه، و چقدر. مقدار دارو رو خودت حدس نزن.
از این‌ها استفاده نکن
- ژل، پماد یا قطره‌ی بی‌حس‌کننده‌ی لثه: آب دهن زود می‌شوردشون و فایده‌ی چندانی ندارن، و بعضی‌هاشون برای بچه‌ی کوچیک خطر جدی دارن، مثلاً ممکنه اکسیژن‌رسانی خون رو مختل کنن یا تشنج بیارن
- قرص، پودر یا قطره‌های «دندونی» گیاهی یا هومیوپاتی
- گردنبند، دستبند یا پابند کهربا، چوب یا مهره: بچه ممکنه با بندش خفه بشه یا مهره رو قورت بده و نفسش بند بیاد. اینکه کهربا درد رو کم کنه هم ثابت نشده
- عسل، شکر، نبات یا شربت روی پستونک یا لثه: عسل تا یک‌سالگی خطر بوتولیسم داره و قند هم دندون‌های تازه رو خراب می‌کنه
- دندون‌گیرهای مایع‌دار که ممکنه پاره بشن یا نشت کنن، و بیسکویت‌های دندونی شیرین
از اولین دندون، مسواک
از وقتی اولین دندون پیدا شد، روزی ۲ بار با یه مسواک نرم بچه و خمیردندون فلورایددار به اندازه‌ی یه دونه برنج مسواکش بزن، و نذار با شیشه‌ی شیر توی دهنش بخوابه. اگه قطره‌ی آهن دندون‌هاش رو کمی تیره کرده، این رنگ موقتیه و دلیلی برای قطع قطره نیست؛ بعد از قطره دندون‌هاش رو با یه پارچه‌ی تمیز پاک کن. درباره‌ی معاینه‌ی دندون و وارنیش فلوراید هم تو مراقبت‌های بعدی بچه بپرس.
کی با پزشک حرف بزنی
همون روز با پزشک یا مرکز خدمات جامع سلامت نزدیکت تماس بگیر اگه:
- اسهالش بیشتر از یه روز طول کشیده یا پشت‌سرهم استفراغ می‌کنه
- نمی‌تونه شیر بخوره یا چیزی بنوشه، یا خیلی کمتر از همیشه خیس می‌کنه
- گریه‌ش با همیشه فرق داره یا با هیچ کاری آروم نمی‌شه
- حس می‌کنی حالش بدتر از یه دندون درآوردن معمولیه
اگه نگرانی دندونش دیر شده، تو مراقبت بعدی بپرس؛ بعضی بچه‌های سالم اولین دندون رو بعد از یک‌سالگی درمیارن.
این مطلب جای پزشک رو نمی‌گیره. اگه نگرانی یا حالت خوب نیست، با پزشکت حرف بزن.
برای همین موضوع یه ابزار رایگان هم داریم:برنامه‌ی واکسن کودک (۱۴۰۳)
همه‌ی مقاله‌ها